Ekki rétti tķminn fyrir ESB-umsókn

Lausnaroršiš į Ķslandi žessa dagana viršist fyrir mörgum vera ašeins eitt; Evran. Žaš į jafnt viš seka og saklausa, žį fįu sem orsökušu hruniš og hina mörgu sem eru fórnarlömbin. Hinir seku kenna evruleysi landsins um ófarnir eigin fyrirtękja og fela eigin vanhęfni ķ leišinni, hinir saklausu eru margir tilbśnir aš grķpa hvaša hįlmstrį sem bżšst ef žaš leišir okkur śt śr ógöngunum. Žaš viršist stafa af žessu lausnarorši ljómi sem birgir mönnum sżn į annaš. Žar sem forsenda upptöku evrunnar er aš Ķsland gangi ķ Evrópusambandiš žį viršist samkvęmt sömu naušhyggju óhjįkvęmilegt aš sękja um inngöngu. Žaš aušveldar žeim lķfiš sem gera sér pólistķskan mat śr žessu įstandi, ala į Evru-trśnni öllum stundum og hafa fram aš žessu fitnaš eins og pśkinn į fjósbitanum.

Forsenda višręšna er upplżst umręša

En lįtum liggja milli hluta hversu sérkennilegt žaš vęri ef Ķsland ętti eftir aš ganga ķ ESB śt af Evrumįlinu  einu og sér, žvķ vissulega er svo fjöldamargt annaš sem fylgir ESB-ašild fyrir land og žjóš. Ef aš landsmenn vilja ganga ķ ESB śt frį žeim fjölbreyttu forsendum žarf mun vķšsżnni, dżpri og efnismeiri umręšu en hingaš til, svo hver og einn geti tekiš upplżsta įkvöršun um ašild. Til žess žarf tķma sem žżšir aš umsókn er ekki į dagskrį nęstu mįnuši eša įr.

ESB mun ekki bjóša upp į einhverjar millistigs könnunarvišręšur,  sem gefa almenningu kost į aš skoša hvaš er ķ pokanum og įkveša sķšan hvort viš ętlum aš hefja alvöruvišręšur og sękja um af alvöru. Verši fariš ķ višręšur į annaš borš er žaš fyrir alvöru og valkostir almennings verša žeir einir aš kjósa meš eša į móti umsömdum  pakka. Og umręšan um almenna kosti og galla ESB hefur einfaldlega ekki fariš fram enn žį. Žvķ er allt tal um umsókn nś byggt į ósjįlfrįša višbrögšum žess sem veršur fyrir höggi. Fyrir utan žį aušvitaš sem hafa inngöngu į pólitķskri stefnuskrį sinni og nżta sér įstandiš nś sjįlfum sér ķ flokkspólitķskum tilgangi.

Žvķ er rétt aš skoša hvort ęskilegt er aš sękja um inngöngu ķ ESB ķ dag eša nęstu mįnušum, meš upptöku Evrunnar sem helsta markmiš.

Afleit samningsstaša

Ég tel umsókn nś ekki vera tķmabęra og fyrir žvķ eru eftirfarandi įstęšur: Ķ fyrsta lagi er aš nefna aš Ķsland er aš semja śr afleitri stöšu og hefur nįnast engin spil į hendi.  

ESB er bśiš aš dusta Ķsland viš hjarn ķ Icesave-mįlinu og finnst eflaust aš žaš hafi veriš mįtulegt į žessa sjįlfsmišušu öržjóš. Ķsland hafši ekki einu sinni burši til aš lįta reyna į löggjöf Evrópusambandsins sjįlfs ķ deilunni. Ķ öllu falli mį gefa sér aš žaš mįl hafi ekki aukiš įlit Ķslendinga innan ESB né aukiš į velvilja ķ okkar garš. Icesave-mįliš hefur žvķ eitt og sér veikt samningsstöšu okkar sem er žó nógu slęm fyrir, meš allt ķ kaldakoli hér heima hvort sem er ķ efnahagsmįlum eša stjórnmįlum.

Framkoma bankanna og ķslenskra bissnissmanna ķ löndum eins og Danmörku og Bretlandi hefur heldur ekki oršiš okkur til framdrįttar ķ dag. Sendiferšir Ingibjargar Sólrśnar og Geirs (og Ólafs Ragnars forseta) į vegum ķslenskra banka og višskiptalķfs, žar sem žau hafa haldiš fram mįlflutningi sem augljóslega viršist kolrangur ķ dag, hafa heldur ekki aukiš viršingu eša traust į žessum leištogum Ķslands, sem sumir hverjir amk ętla sér aš nį samningum viš ESB um inngöngu. Erlendir rįšamenn og žar meš leištogar ESB hljóta aš draga žį įlyktun aš annaš hvort hafi žetta fólk fariš meš visvķtandi blekkingar eša veriš ótrślega illa upplżst um stöšu mįla ķ eigin heimalandi.

Mannaskipti og kosningar naušsynlegar

Žannig aš žaš er augljóst aš žaš vęri afleikur ķ annars mjög slęmri samningsstöšu aš tefla odddvitum stjórnarflokkanna, nś eša fjįrmįlarįšherra eša bankamįlarįšherra,  fram fyrir Ķslands hönd. Geir fęri žar aš auki ķ samningaferliš tilneyddur og meš hundshaus, mešan aš Ingibjörg Sólrśn veršur meš glżju ķ augum og gerir flest til aš fį aš vera meš. Žaš er bśiš aš gefa žaš śt fyrirfram aš "viš" teljum inngöngu ķ ESB vera eina bjargrįšiš fyrir žjóšina ķ dag og žvķ ljóst aš ESB sér ķ hendi sér aš ekki žurfa aš borga innkomu Ķslands neinu dżru verši. Evrópusambandiš veit eins og er, aš ef Ķsland kemur nś meš betliskjal ķ hendi og į ekki einu sinni inni fyrir žvķ aš geta litiš ķ augun į višsemjendum sķnum sökum žręlsótta og sektarkenndar, aš žį fęr bandalagiš allt žaš sem žaš hefur įhuga fyrir į silfurfati. Žar meš tališ hagstętt gengi į ķslensku krónunni viš gjaldmišilsskiptin yfir ķ evruna.

Žaš er žvķ ljóst aš žó ekki vęri nema til aš skapa Ķslandi lįgmarkssamningsstöšu er, naušsynlegt aš kjósa sem fyrst og aš stjórnmįlamenn sem hafa umboš žjóšarinnar, ręši viš ESB. Hafi žeir į annaš borš įhuga į slķku.  

Noregur ķ hśfi

Žar fyrir utan hefur alltaf veriš ljóst, jafnvel žegar góšęri rķkti į Ķslandi, aš ESB žarf ekkert į Ķslandi aš halda - og ef aš Ķsland telur sig žurfa į ESB aš halda, žį er augljóst hver hefur undirtökin frį upphafi. Ef aš ESB vill semja viš Ķsland nśna, žį gerir žaš af žvķ aš žaš telur sig hafa feitari gölt aš flį annars stašar, nefnilega Noreg. Sś "velvild og įhugi" sem ESB sżnir umsókn Ķslands nśna stafar ekki sķst af žvķ aš sambandiš veit aš žaš getur fengiš žaš sem žaš vill hvort sem er ķ fiskveišimįlum, orkumįlum  eša hverju sem er. Og aš žaš veikir samningsstöšu Noregs. Og fyrir žvķ hefur ESB įhuga. Noregur mun standa mun veikar aš vķgi, bara viš žaš eitt aš Ķsland sękir um. Žaš aš Ķsland mun ganga aš hvaša afarkostum sem er, semji nśverandi stjórnvöld viš ESB, veikir stöšu žeirra enn frekar. Samningar landanna um Evrópska efnahagssvęšiš er fyrir bķ meš Noreg og Lichtenstein ein eftir. Og žvķ mun umsókn og innganga Ķslands neyša Noreg til samninga viš ESB.

Umsókn Ķslands gerir Noregi grikk

Nś er žaš svo aš Noregur hefur į undangengnum įratugum unniš heimavinnuna sķna varšandi ESB mun betur en Ķsland. Hagsmunasamtök eins og stórnvöld hafa haldiš śti föstum nefndum og skrifstofum ķ Brussel og eru öllum hnśtum mun kunnugri en Ķslendingar. Žegar norskir rįšherrar męta heim eftir aš hafa setiš EFTA-fundi eša fundi er tengjast ESB į einhvern hįtt, er žeim mętt af norskum fjölmišlum sem spyrja ķtarlega um hvaš hafi nś veriš į seyši. Almenn umręša og žekking um ESB er žvķ mun meiri mešal stjórnmįlamanna, fjölmišla og almennings ķ Noregi en nokkru sinni hér heima, žar sem umręšan hefur veriš rykkjótt, klisjukennd og yfirboršsleg. Og žessi upplżsta umręša Noršmanna um ESB hefur skilaš afdrįttarlausri nišurstöšu; meirhlutinn er į móti inngöngu ķ ESB og fer andstašan vaxandi. 

Umsókn Ķslands aš ESB setur strik ķ innanlandsmįl ķ Noregi og gerir annaš tveggja: neyšir norsku žjóšina til samninga um inngöngu ķ ESB žvert į vilja meirihluta landsmanna, eša neyšir žį til aš semja į nż meš einhverjum hętti um ašgang aš mörkušum ESB. Og žį śt frį verri samningsstöšu en var uppi žegar žeir sömdu ķ samfloti meš öšrum žjóšum og śt frį sterkri stöšu um EES-samninginn į sķnum tķma. Žau kjör sem Ķslendingar gangast aš, verša į matsešlinum fyrir Noreg. Ekki er örgrannt um aš mörgum Noršmanninum  žętti Ķslendingar launa žeim hjįlpsemina meš sérkennilegum hętti, fari svo. Og spurning hvort Ķslendingum dugi aš vķsa til fręndsemi žjóšanna og aldagamallar vinįttu, nęst žegar viš žurfum į greišasemi žeirra aš halda.

Evran er sżnd veiši en ekki gefin

Bjargrįšiš evran er hvort sem utan seilingar amk nęstu fjögur til fimm įrin. Og žaš er skemmsti mögulegi tķminn sem žaš tekur aš fį aš gera evruna aš ķslenskum gjaldmišli - aš žvķ gefnu aš viš uppfyllum žau skilyrši sem fyrir žvķ eru sett. Og viš erum sennilega fjarri žvi nś en nokkru sinni sl. 10 įr aš uppfylla slķk skilyrši. Fyrst yršum viš hvort sem er sett į "reynslutķma" ķ ERM II (European Exchange Rate Mechanism) žar sem gengi krónunnar fęr svigrśm til aš sveiflast 15% upp og nišurfyrir mešalgengi evrunnar. Takist okkur ekki aš uppfylla öll skilyrši fyrir upptöku evrunnar, žį getum viš veriš ķ žvķ limbói įrum saman eša svo lengi sem žolinmęši ESB žrżtur ekki. Žaš mį nefna aš Bretland gekk inn ķ upphaflegt  ERM įriš 1990 en hraktist śt aftur 1992, eftir aš spekślantar į borš viš Georg Soros geršu įhlaup į breska pundiš. Svo ekki er alveg vķst hversu mikil vörn felst ķ žvķ skjóli.

Žegar og ef Ķslandi tekst loksins aš uppfylla öll žau skilyrši sem krafist er fyrir upptöku evru, veršur Ķsland ķ allt annari stöšu efnahagslega en nś er og spurning hvort nokkur žörf sé į upptöku evrunnar. Ķslendingum er žaš aš sjįlfsögšu ķ sjįlfsvald sett aš setja sjįlfum sér žann ramma sem upptaka evrunnar krefst, ef aš menn telja aš žaš megi verša til bjargar ķ efnahagsmįlunum. Og viš getum aušvitaš tengt krónuna evrunni og lįtiš eins og viš séum meš hana, en žaš veršur žį įn frekara skjóls frį ESB. En viš getum ekki tekiš evruna upp einhliša eins og Svartfjallaland hefur gert, įn žess aš gera žaš ķ óžökk ESB.

Valdaafsal

Žį mį ekki gleyma aš forsenda upptöku Evrunnar er innganga ķ ESB og vegna žess hversu mikiš valdaframsal er ķ žvķ fališ, krefst žaš breytinga į stjórnarskrį Ķslands sem žarf aš samžykkjast į tveimur žingum. Ętla mętti aš landsmenn séu bśnir aš fį sig fullsadda af leyndarsamningum fyrir sķna hönd. Žeim naušarsamningi sem geršur var viš Alžjóšagjaldeyrissjóšinn, IMF, og Alžingi og landsmönnum var fyrst kynntur eftir aš hann var undirritašur, fylgdu vissulega slęm kjör og valdaafsal. Žó er žaš valdaafsal ašeins til skemmri tķma, mešan aš innganga ķ ESB žżšir valdaafsal til ófyrirséšar framtķšar. Forsenda umsóknar ķ ESB er žvķ upplżst umręša.

Önum ekki śr öskunni ķ eldinn 

Ķslendingum er žvķ sennilega hollast aš bķša meš allar hugleišingar um ašild aš ESB aš sinni. Žaš byggist į ofangreindum įstęšum, ekki į žeirri skošun aš Ķsland eigi alla tķš aš standa utan ESB. Hyggilegt er aš rįša rįšum sķnum meš Noregi įšur en lengra er haldiš. Löndin eiga fleiri sameiginlega hagsmuni en žį sem sundra. Žaš er Noregi ķ hag aš hafa Ķsland meš ķ rįšum og žaš veršur ekki sagt um mörg önnur lönd ķ dag.

Hvort žaš sé Ķslandi hollast aš ganga inn ķ ESB sķšar, er annaš mįl. Žaš žurfa landsmenn aš ręša śt frį fleiri forsendum en žeim aš viš eigum ekki annarra kosta völ. Mun fleiri įlitamįl žarf aš skoša en evruna eina, fiskinn eša hiš gošsagnakennda "evrópska matarverš". Til žess žarf tķma, opna umręšu mešal almennings, betri fjölmišla og vķšsżnni og upplżstari stjórnmįlamenn.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Takk fyrir góša og gagnlega umfjöllun.

Elķn Siguršardóttir (IP-tala skrįš) 6.12.2008 kl. 17:37

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband